Actieve locaties

large image

Reisverslagen

Verslagen van bezoekers aan de projecten van The Good Shepherd.

Reisverslag van Jacques Roosen van 12 tot 20 oktober 2015

Introductie,

Mede vanwege de nasleep van een zware hersenschudding had ik alle afspraken in Kampala gepland. Onze mensen die werkzaam zijn in het noorden (Lira) en het westen (Bundibugyo) waren daarom uitgenodigd naar Kampala te komen. Onze Stichting heeft eveneens, destijds samen met de voormalige ING Groep Stichting SAP, meerdere jaren geleden in Oeganda de (Stichting) Link To Progres (LTP NGO) opgericht. Deze NGO kan ook werkzaamheden verrichten voor andere buitenlandse stichtingen.

De Nederlandse Koornzaayer Stichting werkte aanvankelijk via The Good Shepherd en nadien rechtstreeks via LTP in Oeganda.

Deze reis was zo gepland dat ook Hilde Klok namens de Koornzaayer Stichting eveneens aanwezig was in deze periode om de leeggevallen plaats (opheffen SAP) van Vice Chairman of the Board  te bekleden.

 

Namens de Nederlandse Stichting Femi, die  samenwerking onderzoekt met onze Stichting en haar activiteiten in Oeganda, was ook Joris de Vries een aantal dagen aanwezig.

 

LTP NGO

De LTP Bestuursvergadering  in Kampala, met VLNR: Clarissa Mulders, Jacques Roosen, Laura Okello, Hilde Klok, Doreen Wandera . De LTP Bestuursvergadering  in Kampala, met VLNR: Clarissa Mulders, Jacques Roosen, Laura Okello, Hilde Klok, Doreen Wandera . (klik om te vergroten)
Tijdens mijn vorige bezoek deed ik mee aan de laatste rond voor de selectie van een nieuwe country manager. De keuze was gevallen op Laura Christina Okello. Zij is pas mei j.l begonnen maar blijkt al goed ingewerkt en is zeer ondernemend en actief. Helaas bleek, door de manager wisseling, onze te hernieuwen registratie bij de NGO board te zijn blijven liggen. Ze heeft veel werk gehad om dit te vernieuwen. Registratie is onder meer vereist om op projecten van andere NGO’s te kunnen inschrijven. Tevens moest ze een strategisch plan presenteren waarvoor ze al veel voorbereidend werk had gedaan. In de Board Meeting van 16 oktober is daar uitvoerig over gesproken en kan ze het plan definitief maken. De primaire focus blijft gericht op schoon en veilig drinkwater in de meest veraf gelegen rurale gebieden in het noorden, verbetering van de scholing en dan met name op middelbaar schoolniveau en ‘ income generating’ hetgeen nu voornamelijk via de ‘ Good Shepherd’ bank Ambition Lending Ltd in Bundibugyo plaatsvindt. Een Engelstalig rapport over de activiteiten van LTP dit jaar tot heden is bijgevoegd.

Hilde Klok werd benoemd tot Vice Chairman waar iedereen blij mee was. Men kende haar al van de regelmatige bezoeken aan de werken die al door LTP werden uitgevoerd. Laura Okello heeft een nieuw contract gekregen tot ultimo 2016.

 

Ambition Lending Ltd

Ambition Lending heeft haar kantoor in het stadje Bundibugyo in oost Uganda, nabij de grens met D.R. Congo Ambition Lending heeft haar kantoor in het stadje Bundibugyo in oost Uganda, nabij de grens met D.R. Congo (klik om te vergroten)
Zoals eerder gemeld heeft onze bank te maken gehad met fraude door vroegere directeur. De afgelopen periode is fors gesaneerd en gelukkig kunnen weer nieuwe leningen worden uitgegeven.  Er loopt nog een rechtszaak tegen de oud directeur die overigens wel al zijn bezittingen aan de bank heeft overgedragen. Diverse stukken grond zijn al verkocht.

 

De bank heeft heel veel klanten die wachten op een lening en nergens anders terecht kunnen. 

De Ambition Lending Ltd. bestuursvergadering, vlnr: Jacques, Jon Kasimbasi (Financial Controller), Anne, Julius, Francis Ndarahu, Father Joseph (Caritas). De Ambition Lending Ltd. bestuursvergadering, vlnr: Jacques, Jon Kasimbasi (Financial Controller), Anne, Julius, Francis Ndarahu, Father Joseph (Caritas). (klik om te vergroten)
We zijn ook op zoek naar een nieuwe directeur voor deze bank die nu geleid wordt door de vroegere nummer 2 en gedeeltelijk door onze vroegere externe accountant die de bank goed kent.

Momenteel wordt een nieuw jaarplan gemaakt op basis van een 3 tal scenario’s, t,w 50k euro, 100 k euro extra kapitaal of geen nieuw kapitaal.

Op basis van deze plannen en de mogelijkheid tot nieuw kapitaal zal binnen nu en enkele maanden de nieuwe koers worden uitgezet.

 

TGSWater Ltd, ons boorbedrijf voor drinkwater.

De familie van organisaties. TGS Building Services is een recent initiatief, van de eigenaar van TGS Water, maar is een aparte organisatie. De familie van organisaties. TGS Building Services is een recent initiatief, van de eigenaar van TGS Water, maar is een aparte organisatie. (klik om te vergroten)
Voor het eerst vallen de resultaten naar verwachting dit jaar tegen. Alle jaren zijn er goede resultaten behaald waarbij de winst vooral werd gebruikt om nieuw materieel aan te schaffen en een aantal extra putten (Shareholders of bonus boreholes) in arme dorpen te installeren. Helaas lukt dat nu voor het eerst niet. De helft van de omzet wordt normaal uit de lokale markt verkregen. Dit jaar heeft TGSW Ltd enkele malen achter het net gevist en ook waren er minder projecten voor Nederlandse donoren. Door leegstand en daardoor ca 130k Euro minder inkomsten uit huuropbrengsten van haar kantoor in Nederland heeft onze Nederlandse Stichting ook maar minimaal kunnen investeren in projecten in Oeganda.

 

Overigens ziet de prognose voor TGSW Ltd voor het jaar 2016 er weer goed uit.

 

Rapport projecten (Engelstalig)

 

Reisverslag Jacques Roosen 17 tot 25 februari 2015, Oeganda

Met het maken van dit reisverslag kwam ik ook tot de ontdekking dat er geen verslag was gemaakt van mijn eerdere reis in de 1e week van oktober 2014. Naast allerlei voortgangsbesprekingen, was mijn belangrijkste reden van de oktoberreis de bespreking met accountant en het management van Ambition Lending Ltd (ALL) inzake de onregelmatigheden die gepleegd waren door de manager van ALL te Bundibugyo.

 

Ambition Lending Ltd.

Na de reis eind februari begin maart 2014 had ik al melding gemaakt van de vele uitstaande debiteuren. Ik heb toen opdracht gegeven aan onze externe accountant een gedegen onderzoek ter plaatse te doen en het management van de bank opdracht gegeven geen nieuwe leningen uit te schrijven, totdat dit onderzoek was afgerond.

 

Uit dit onderzoek kwam naar voren dat er onder andere ‘spookleningen’ waren uitgegeven, waarbij de gelden in de verkeerde zakken terecht kwamen. De manager van onze bank heeft inmiddels alles opgebiecht, en heeft, na enig aandringen, openheid van zaken gegeven. Inmiddels wordt gewerkt aan een ‘terugbetalings regeling’, waarbij bezittingen van de manager worden verkocht. De manager is ontslagen en de schade zal in de loop van het jaar exact kunnen worden vastgesteld.

 

Tijdens het laatste bezoek is wederom met de ontslagen manager gesproken en zijn vergaande maatregelen getroffen. We zullen zeker met een schadepost blijven zitten, maar de toekomst van de bank is niet in gevaar. Inmiddels is een nieuwe manager, ad interim, aangesteld en zijn een aantal procedures aangescherpt of liever maatregelen voor correcte naleving van de procedures, ingesteld.

 

In oktober moest nog een laatste deel van 50000 euro van een eerdere rentevrije lening aan de bank van 150000 euro vanuit Nederland, worden terugbetaald. Deze lening is geheel afgelost kunnen worden, maar we zijn in Bundibugyo zeer terughoudend moeten zijn met het uitgeven van nieuwe leningen omdat de middelen daarvoor ontbraken.

 

Link to Progres NGO ( onze lokale NGO)

Onze part time manager Doreen Wandeera heeft een hoge post gekregen in ‘The Ugandan Petroleum Board’ en kan haar taak als parttime manager niet langer vervullen. Ze blijft ons vanuit de Board of Directors evenwel bijstaan. Tijdens deze reis met verschillende nieuwe kandidaten gesproken en we zijn blij dat we Okello Christine Laura als nieuwe manager bereid hebben gevonden vanaf 1 mei a.s onze full time manager te worden.

LTP heeft in 2014 goed gedraaid en alle projecten zijn succesvol afgesloten. Het waterputten project dat gefinancierd werd door Good Shepherd/ Venco en Impulsis en in feite zou doorlopen tot medio 2015 ,is eveneens gereed.

Vanwege de diverse management wisselingen in 2014 zijn helaas geen nieuwe projecten binnengekomen van externe (niet Nederlandse donoren). Wel is het door de UN gefinancierde drinkwater en hygiëne project voor een totaal bedrag van ca 196.000 usd succesvol afgerond.

 

Voor een totaal overzicht van de in 2014 vanuit Nederland gefinancierde projecten verwijs ik u naar de Engelstalige rapportage die onderstaand is opgenomen.

 

TGS Water Ltd, ons water boorbedrijf.

Naast de uitvoering als onderaannemer van de waterputten voor LTP Ngo, opereert TGSW ltd ook als lokale ‘aannemer’. In 2014 heel succesvol. Ca 60% van de omzet is verkregen van grote lokale , met name Amerikaanse NGO’s in Oeganda. Vanuit het positieve resultaat voor wat betreft het Good Shepherd aandelen pakket, zijn weer zogenaamde Shareholders bonus boreholes gerealiseerd, waardoor het positieve resultaat weer ten goede is gekomen aan de lokale gemeenschappen.

 

 

Jacques Roosen
Engelstalig jaarverslag LTP Ngo

Reis Uganda van 27 februari tot 8 maart 2014.

Deze reis helaas zonder Ko, die op 29 december j.l deze wereld heeft verlaten. Pijnlijk, want Ko hield bijzonder veel van dit werk en het reizen naar Uganda. Hij verrichtte altijd veel werk, waarvoor ik nu een oplossing moet bedenken. Hij had met name een grote voorliefde voor Bundibugyo en onze bankactiviteiten aldaar. Op de vele Board Meetings zat hij minder te wachten. In de meer dan 10 jaar dat we er actief zijn, is ons echte veldwerk echter uitgegroeid tot een professionele organisatie met meerdere activiteiten en specialismen. ( de NGO LTP, TGSW ltd ons boorbedrijf, Ambition Lending Ltd onze bank en diverse projecten die we nog doen via Caritas Fort Portal maar die tzt zullen worden overgedragen aan LTP, zoals Commercial Food Farming)

Onze lokale NGO LTP ( Link To Progress)

Stephen Okiro, onze country director LTP doet het uitstekend. Met hem alle projecten doorgelopen, de cijfers bestudeerd en ook een planning opgesteld voor dit lopende jaar.  Alle voorbereidende besprekingen voor LTP en TGSW Ltd besproken op vrijdag 28 februari. Tevens de LTP boardmeeting die dinsdag 4 maart plaats heeft gevonden voorbereid.
Alle projecten in 2013 zijn goed en succesvol afgesloten.
LTP heeft met de hulp van diverse donoren weer 88 waterputten kunnen realiseren, hetgeen voor ca 26000 mensen dagelijks schoon en veilig drinkwater betekent. De mensen worden tevens getraind de putten te onderhouden en bijdragen te vragen voor het gebruik. Naast deze waterputten zijn in Noor Oeganda in Atapara ook weer 2 grote slaapzalen bij middelbare scholen opgeleverd. De slaapschuren zoals ik ze zou willen noemen bij deze scholen zijn vaak gevaarlijk en mensonwaardig. Geweldig dat met de hulp van Nederlandse donoren weer meer dan 400 jongens een veilig en goed slaaponderkomen hebben.
Tijdens de Board Meeting op dinsdag is het budget besproken en goedgekeurd. De een jaar geleden benoemde countrydirector Stephen moet ons vanwege familieomstandigheden verlaten, althans is niet meer fulltime beschikbaar omdat hij meerdere uren van Kampala verwijderd de zorg voor zijn kinderen op zich wil nemen, omdat zijn vrouw, environmental engineer, enkele jaren wordt uitgezonden naar Sierra Leone ( dat is pas emancipatie ). We hebben veel overleg gevoerd en meerdere sollicitatiegesprekken gehad en zijn uiteindelijk tot een zeer goede oplossing gekomen. Stephen wordt Board Member en is op afroep beschikbaar op consultancy basis, zijn know how en netwerk blijft zodoende  beschikbaar. Ons Board Member lid van het eerste uur Doreen Wandeera, Directeur UWASNET (Ugandan Water and  Sanitation Network) zal als consultant Country Director twee dagen per week deze functie vervullen, de technical engineer Jesse, die momenteel werkt op inleenbasis op een van onze projecten en prima werk levert, zal Doreen assisteren en tevens part time projectuitvoerder blijven. Al met al een kwalitatief goede oplossing die budgetneutraal uitwerkt.
In de jaarcijfers moet de accountant weer enkele correcties aanbrengen. Ook is afgesproken dat de Oegandese Board Members vaker overleg zullen voeren en het management frequenter zullen ondersteunen. Een belangrijk punt voor ons is om professioneel  te werken en de overheadkosten laag te houden. Oegandezen hebben vaak de neiging om voor allerlei taken afzonderlijke mensen aan te stellen. LTP blijkt in vergelijking met andere NGO's betrouwbaar, accuraat en met lage overhead te werken. Ik kan als chairman of the Board mijn Hollandse afkomst natuurlijk niet verloochenen.

Ambition Lending Ltd te Bundibugyo, onze bank.

Zaterdag 1 Maart, vroeg naar Fort Portal ( ca 5 uur met de auto) waar ik net op tijd was voor de Board Meeting van onze bank Ambition Lending Ltd. De meeting werd gehouden in het kantoor van Caritas Fort Portal.
De cijfers per eind december 2013 zien er goed uit, met uitzondering van de tijdige terugbetalingen van de leningen. Er is veel achterstand. Deze is voornamelijk veroorzaakt door de activiteiten van de rebellen in Congo waardoor meer dan 60000 Congolezen naar het Bubibugyo district zijn gevlucht en daar het lokale leven behoorlijk verstoorden. Inmiddels zijn velen ondergebracht in diverse vluchtelingenkampen buiten Bundibugyo en ook zijn er velen weer terug naar hun woonplaats. Na uitvoerig overleg over de cijfers, de te nemen acties en de planning voor het lopende jaar, zijn we om ca 17.15u over de net volledig nieuw aangelegde weg door het Ruwenzori gebergte via Bundibugyo doorgereden tot Nyahuka aan de Congolese grens. In ca 2 uur voor het eerst. In onze begintijd duurde dit 4 a 5 uur, als we het al konden bereiken vanwege de  veelvoorkomende 'landslides' in regentijd.
De nacht doorgebracht in de ' pastorie' van de kerk aldaar. Op zondag 2 maart werd Ko tijdens de diverse vieringen uitvoerig herdacht, eerst om 08.00u en daarna, groots opgezet om 10.00u. Deze " Memorial service to remember our dear friend Ko Rozema", was via de radio aangekondigd. Meer dan 600 mensen waren aanwezig, personeel van de bank, klanten van de bank, leden van de cacao coöperaties, vertegenwoordigers van het Commercial Food Program, zusters van 'ons' ziekenhuis Busaru Health Center en vele anderen.

Herdenkingsdienst Ko Rozema Herdenkingsdienst Ko Rozema (klik om te vergroten)
Ko's foto stond prominent op een standaard bij het altaar en een aan de voet van het altaar. Het was een roerende dienst met aansluitend meerdere toespraken waarbij vooral zijn goedheid, inzet en liefde voor de mensen werd geroemd. " For us he is a Saint". Na afloop werd, zo hoort het volgens lokaal gebruik, een aardigheid uitgereikt, gerekend was voor eenieder een flesje fris, maar halverwege waren we erdoor heen en gelukkig had de parochiepriester Father Fabius nog een aantal dozen met zeep staan, die hij had gekregen om uit te delen aan de vluchtelingen en nog over had. Deze zijn ook allemaal opgegaan. Daarna was er voor een select gezelschap een etentje op de binnenplaats van de pastorie georganiseerd.

Al met al een indrukwekkend en gepast eerbetoon. Ko zal hierboven beslist ervaren hoeveel er voor hem gebeden is en nog steeds wordt door deze mensen. " For sure our Heavenly Father will grant him eternal peace".
Die namiddag heb ik nog een bezoek gebracht aan Busaru Health Center en gesproken met de enthousiaste nieuw dokter, de staf en enkele Board Members. Ze doen prachtig werk, maar de tekorten aan allerlei zaken, zoals zuurstof ( dan maar opereren zonder beschikbare zuurstof, vooral veel keizersneden etc) Ook heeft men geen spullen om bloed te kunnen geven en nog een lange lijst die ik u wil besparen. Maar ondanks dat gaat men positief verder. Ook al zei de hoofdzuster " often I was tempted to run away".
Maandagochtend de 3e maart nog een bezoek aan onze Ambition Bank in Bundibugyo gebracht en een gesprek gevoerd met alle medewerkers en de plannen en acties voor het komende jaar toegelicht. Daarna weer naar Fort Portal, gesprek met Fr Joseph van Caritas over het Commercial Food Program en dan weer door naar Kampala, waar de dag erna , dinsdag de 4e de LTP Board Meeting plaatsvond.

TGSWater Ltd, ons water boorbedrijf (The Good Shepherd Water Ltd company)

TGSW ltd is als het ware het uitvoerend bedrijf voor LTP. naast de vele waterputten voert zij ook de bouwprojecten voor de scholen uit. De bedoeling is evenwel ook zelf opdrachten uit de markt te halen om zo de beschikbare apparatuur (boorinstallaties) en mankracht efficiënt te benutten en de kostprijs per put te verlagen. Gemiddeld komt de helft van de omzet uit zelf verkregen opdrachten, vooral van allerlei lokale NGO's zoals ZOA,  Artsen zonder grenzen, World Vision etc., maar ook van de lokale overheid hoewel dat vooral vanwege de corruptie erg moeilijk is. Er werken meer dan 25 mensen en men heeft een prima resultaat behaald. De winst van de aandelen van The
Bezoek aan boorploeg Bezoek aan boorploeg (klik om te vergroten)
Good Shepherd en ( tot 31-12-2013 medeaandeelhouder) SAP is weer besteed aan "Shareholder boreholes". Dit betekent dat ons aandeel van de winst wordt besteed voor het maken van putten in andere arme dorpen , waar geen of onvoldoende schoon water beschikbaar is, en die op de wachtlijst staan. TGSW ltd wil nu gaan uitbreiden naar 'watersupply services' , bijvoorbeeld het aanleggen van pijpleidingen in regiosteden, dammen etc en daarnaast in Geo technieken ( bijv funderingsonderzoek). TGSW ltd is stabiel en volwassen aan het worden en gaat diversificeren om in de toekomst verder door te kunnen groeien. The Good Shepherd wil haar aandelen stap voor stap overdragen aan het senior management team, waarvoor in ruil elk jaar extra waterputten, zonder externe donoren, zullen worden gerealiseerd. Ik zelf zal vooralsnog als managing director aanblijven.
Na de lunch, vertrokken naar Lira, waar we na een vermoeiende reis van ca 7 uur aankwamen. Vanwege de slechte weg en de vele blokkades door werkzaamheden duurde het deze keer wel erg lang. De volgende ochtend eerst het kantoor van TGSW Ltd en LTP bezocht en met de stafleden uitvoerig gesproken over een veelheid van ' uitdagingen' ( (problemen bestaan niet, men noemt dat uitdagingen,” challenges”, lekker positief toch).
Vervolgens hebben we ook een boorploeg in het veld bezocht om daarna weer terug te rijden naar Kampala.

Op vrijdag de 7e gelukkig de contracten kunnen rondmaken met de nieuwe country director Doreen en de technical engineer Jesse alsook de diverse jobdescriptions opgemaakt. Met Stephen, de vertrekkende countrydirector een " exit interview" gehouden en een " handover protocol" opgesteld.  Daarna door het sterk vervuilde Kampala naar Entebbe airport en met KLM naar Amsterdam. Eerlijk gezegd  " it was too much and too short", maar alles is gelukt en ik kijk er voldaan op terug.

Jacques Roosen


Bezoek aan Uganda 26 augustus-2 september 2013

Doel bezoek

We gingen weer eens samen! Jacques Roosen en Ko Rozema van de Good Shepherd Foundation (TGS) reisden op 26 augustus af naar Uganda. Ernest van Ginkel van de Stichting Afrika Projecten (SAP) van het personeel van de ING Bank reisde ook mee. We hadden een korte reis gepland omdat de belangrijkste onderwerpen die behandeld dienden te worden, in Kampala moesten worden afgehandeld. Dit waren de board meeting van de NGO Link to Progress (LTP) en de shareholders vergadering van het boor-  en bouwbedrijf TGS Water Ltd (TGS-W). In LTP was in januari 2013 een nieuwe man aangesteld, Stephen Okiror, die de eerste zes maanden van z’n jaarcontract erop had zitten en die periode zou geëvalueerd moeten worden. Ko had nog graag naar Bundibugyo willen gaan maar daar waren wederom 66.000 mensen vanuit Kongo de Ugandese grens over gevlucht. Er waren onregelmatigheden in het grensgebied en het was er zeer onstabiel. We hadden Patrick Birungi en Tom Bamuturaki gevraagd de 29ste t/m de 31ste augustus naar Kampala te komen. Ko zou Patrick nader trainen in de klantenkaarten die in de bank gebruikt worden, zodat hij het controle werk dat Ko nog steeds doet, zou kunnen overnemen. Tom, onze projectleider in het Commercial Food project, kwam mee om verslag uit te brengen over de voortgang bij dit project.

 

Verslag van de belangrijkste zaken van de reis.

Na een voorspoedig reis met de KL 537 landden we rond 22.00 uur op de luchthaven bij Entebbe. Onze vaste chauffeur, Boniface, was gebeld en hij stond ons keurig op te wachten. Door een donker Entebbe reden we over de redelijk goede weg naar Kampala en waren rond 23.00 uur in ons hotel Bouganviller. Dat hotel ligt vlak bij het kantoor van TGS-W en LTP, maar ook bij het huis van Ron en Clarissa die in TGS-W en LTP sleutelfuncties vervullen. In het kantoor is ook het bedrijf WE-Consult van Ron en Clarissa gevestigd.

De volgende dag kwamen Ron en Clarissa ons ophalen en bespraken we in het hotel al over vele zaken. De verdere dag werd op het kantoor door gebracht, op het dak waar een afdak voor de nodige schaduw zorgde. Je kunt daar heerlijk zitten!

Lekker vergaderen onder het afdak op het dak Lekker vergaderen onder het afdak op het dak (klik om te vergroten)
We bereidden de board meeting van LTP voor, die de volgende dag gehouden zou worden. Het belangrijkste punt voor de board meeting van de NGO LTP was zondermeer het terugtrekken van SAP uit het bestuur en ook uit de projecten die ze zolang hebben gesteund. De oprichting van de NGO LTP was een initiatief van SAP en de afgelopen jaren hebben geleerd dat de instelling ervan erg goed gewerkt heeft. SAP zal in 2013 al het geld dat ze nog in kas hebben uitgeven aan waterprojecten in Uganda. Dat blijkt nog erg veel te zijn en er zal in 2013 waarschijnlijk het dubbele worden uitgegeven aan waterpunten dan in 2012.  Daarin zit ook het geld in dat SAP krijgt voor de aandelen die ze in TGS-W bezat. Deze aandelen worden door TGS-W ingekocht en verdwijnen daardoor. Het geld voor de aandelen TGS-W werd door de Limited overgemaakt naar SAP Nederland die er in Uganda weer waterpunten voor laat maken. De andere aandeelhouders in TGS-W, TGS Ned, Ron Sloots en het bisdom Lira krijgen daardoor een hoger percentage van het totaal.  Mede doordat SAP zoveel werk laat doen en de andere donors hun gebruikelijke budgetten voor waterpunten in 2013 handhaafden zal het jaar een goed jaar voor TGS-W worden.
Eten bij de Italiaan Ernest, Jacques en Ko Eten bij de Italiaan Ernest, Jacques en Ko (klik om te vergroten)
Er werd dan ook besloten dat uit de winst 2013 10 waterpunten extra zullen worden gemaakt. Geweldig dat dit kan!

Aan de andere kant betekent het wegvallen van SAP in 2014 dat er minder werk zal zijn in dat jaar. Dit kan gevolgen hebben voor zowel LTP als voor TGS-W. Om deze schok op te vangen is de landen manager Stephen Okiror in januari 2013 aangesteld. De belangrijkste taak van hem is het vinden van fondsen in Uganda. Hij is daar druk meedoende en we moesten constateren dat er ijzers in het vuur liggen. Met een beetje geluk kunnen we het verlies van de SAP omzet in 2014 voor een groot deel opvangen. Bij één project staat we er goed voor, zo hoorde via ons LTP board member lid Doreen Wandera die bij UWASHNET werkt. Deze Ugandese  organisatie voor water en Sanitation is betrokken bij deze aanvraag voor waterwerken. We hopen er het beste van!

Uit bovenstaande maar ook uit diverse andere zaken bleek dat Stephen het goed doet. De evaluatie na een halfjaar was dan ook positief. Hij heeft diverse initiatieven genomen in de interne organisatie en de werknemers zijn blij met hem. We gaan dus met hem door op basis van het jaarcontract dat hij bij de aanstelling kreeg. Hem en de anderen is wel duidelijk dat als er geen nieuwe projecten via derden komen zijn definitieve aanstelling problematisch zal worden.

We bogen ons ook over de financiële cijfers van LTP over het jaar 2012. Met de presentatie daarvan hadden we grote moeite. Wel is waar was in de vorige board meeting besloten de cijfers op “kas” basis te presenteren, wat bovendien gebruikelijk is in een NGO, gaf deze wijze van presentatie ons weinig houvast. Een NGO boekt de gelden in wanneer ze zijn ontvangen en dan worden die gelden in de projecten uitgegeven. Wij hebben in het verleden de NGO op een wat commerciële wijze gerund. Zo werd aan TGS-W al opdrachten verleend waarvoor het geld wel was toegezegd maar nog niet daadwerkelijk was binnengekomen. In 2011 was het zo dat de donoren alles ver vooruit hadden betaald en het “Kassysteem” van boekhouden een groot overschot liet zien. In 2012 hadden een paar donoren alle gelden nog niet overgemaakt en was het werk al wel klaar. Dat leidde in dat jaar dus tot een “groot” verlies. Duidelijk werd dat we dit kassysteem van boekhouden niet erg konden waarderen. Wel is het goed dat de donoren van te voren een deel of het hele bedrag voor het project storten maar je zou toch ook willen zien of je op de projecten wat overhoud of juist niet.  Daarom zal met de hulp van onze accountant John Kasimbasi  een management informatie systeem worden opgezet dat erg op de boekhouding van een commercieel bedrijf zal lijken.

In de eigenlijke board meeting van LTP op 28 augustus 2013 werden de bovengenoemde punten en andere gepresenteerd aan de leden. Helaas ontbrak Doreen Wandera. Ze was het door de drukke werkzaamheden helemaal vergeten. Op 2 september kwam ze nog wel langs om in persoon haar excuses aan ons en Stephen te maken. We lunchten met haar in een restaurant in de buurt. Het was goed te horen dat ze Stephen en zijn werk zo waardeerde.

Eten met de board members Ernest, Jacques, Stephen en George Ogwal van Lira diocese Eten met de board members Ernest, Jacques, Stephen en George Ogwal van Lira diocese (klik om te vergroten)

 

Patrick Birungi de bank directeur van Ambition Lending Ltd kwam, met Tom Bamuturaki de project leider van het commerciële boerenproject gericht op voedsel verbouwing op grotere schaal, op  29 augustus laat in de middag aan en we spraken met hen over de vorderingen aldaar. Helaas waren de gewelddadigheden vanuit de Kongo wederom toegenomen en was het tot schotenwisselingen tussen de Kongolese rebellen en het Ugandese leger gekomen. Bovendien waren er na de eerste 66. 000 vluchtelingen nog eens 30.000 de grens overgestoken. Het commerciële voedselproject heeft drie groepen in het gebied waar de vluchtelingen zich hebben gevestigd en daar durven de boeren nog nauwelijks naar hun akkers. Ook de activiteit bij de bank zal llijden onder deze ongeregeldheden. Mensen zullen zich bij het terugbetalen minder gediciplineerd gedragen en de terugbetaling uitstellen. Vervelend nu we daar net zo goed bezig zijn!

Allemaal op de foto, van links naar rechts: Tom, Patrick, Jacques, Ko, Ernest, Peter en Stephen Allemaal op de foto, van links naar rechts: Tom, Patrick, Jacques, Ko, Ernest, Peter en Stephen (klik om te vergroten)

Tom schetste in zijn rapportage toch een positief beeld. Drie van de 10 groepen doen het prima en de  gemiddeld tien boeren in die groepen werken goed samen.  Vier groepen doen het gemiddeld goed en drie zijn onder de maat. In zijn jaarrapport zal hij deze constatering met cijfers onderbouwen. De helft van het totaal aantal boeren, ruwweg 50, hebben thans ook een lening gesloten bij Ambition om zaden, werktuigen en arbeid in te kopen.

Het project is zo succesvol dat er plaats is voor een vervolg project medio 2014 als dit project afloopt. Er staan al 150 boeren gereed mee te doen. Een merkwaardige omstandigheid is dat door de ongeregeldheden de boeren uitstekende zaken doen met het verbouwen van voedsel. De NGO’s als Unicef e.a. die noodhulp verstrekken, kopen het voedsel op voor zeer goede prijzen!

Op 30 en 31 augustus trainde Ko Patrick in de controle van de klantenkaarten van de leners. Het zijn Excel spreadsheets en per 25 gegroepeerd.

De cursus met één leerling Patrick Birungi De cursus met één leerling Patrick Birungi (klik om te vergroten)
 Op het voorblad worden resultaten van de  25 klanten 

gebundeld en ontstaat per periode een overzicht van wat de klant betaald heeft, wat daarvan als inkomen voor de bank mag worden geteld en wat nog uitstaat. Ko krijgt deze vele sheets nog elke twee maanden en doet daarop dan een controle en past de overzichten voor de komende maanden aan. Dit werk wil hij overdragen aan Patrick en dus werd er getraind hoe je dit doet. Patrick toonde zich een goede leerling en zal nu in de toekomst de controle zelf gaan uitvoeren. Ko zal daarna toch nog controleren maar dat zal over zijn als hij geen fouten meer ontdekt.

Nog meer cursus Nog meer cursus (klik om te vergroten)

Als volgende fase in voortgang bij de bank willen we dan toewerken naar een kwartaaloverzicht van de winst/verlies die in de bank gemaakt is. Het inkomen komt uit de klantenkaarten en de kosten uit het boekhoudpakket Quick Books dat Patrick gebruikt. Met de accountant John Kasimbasi zal de opzet van dit overzicht worden opgezet.

De leenbank heeft een gebroken boekjaar dat loopt van 1 juli tot 1 juli van het jaar daarop. John, de accountant,  had een voorlopig financieel rapport klaar en daar werden nog enige wijzigingen op aangebracht. Zo schrijven we dit boekjaar een groot aantal niet meer inbare leningen af. Er blijft na deze afschrijving op de fiscale balans toch nog winst over!

Jacques sprak, toen Ko bezig was met de cursus, nog met Ron en Vincent. de manager van TGS-W in Lira, over de resultaten 2012 en de verwachte resultaten 2013. De resultaten in 2012 werden definitief goedgekeurd en laten een mooie winst zien. In 2012 haalde TGS-W wederom weer de helft van z’n omzet uit de lokale markt. De resultaten 2013 zien er ook erg goed uit en om de winst te drukken, waardoor we minder belasting hoeven te betalen, worden er 11 bonus boreholes gemaakt. Geweldig dat het mogelijk is die uit de overwinst te financieren! Er zal ook een in een nieuwe boormachine worden geïnvesteerd en in een nieuwe compressor, omdat de oude exemplaren toch wel erg oud beginnen te worden. Ook dit kan gewoon uit de cashflow!

Wel blijft in TGS-W de zorg bestaan over het wegvallen van SAP en rekent men op een positieve inbreng van Stephen in het vinden van nieuwe donoren.

 

Op  2 september gingen we al om 15.00 uur naar Entebbe. De stad is ’s avonds tegenwoordig zo verstopt dat je er nog nauwelijks uitkomt en ziek wordt van de luchtverontreiniging. We lieten ons afzetten in het chique Victoria Lake Hotel waar we aan de rand van het zwembad een biertje dronken en lekkere talapia  filet aten op het terras.

Jacques aan het zwembad bij Victoria Lake Hotel Jacques aan het zwembad bij Victoria Lake Hotel (klik om te vergroten)
Ontwikkelingswerk is zo slecht nog niet!

Om 23.30 vlogen we met wederom vlucht KL 537 terug en klopten rond 09.00 uur de 3de september weer aan bij onze respectievelijke huizen in Nederland.

Ko tevreden op het terras van Victoria Lake Hotel Ko tevreden op het terras van Victoria Lake Hotel (klik om te vergroten)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                        ---------------------------------------------------------

Bezoek Projecten Uganda 7-17 Januari 2013

Op maandag 7 januari, zonder Ko Rozema, die was enkele maanden eerder met zijn vrouw en zoon met schoondochter al  er heen gereisd. In het KLM toestel ontmoette ik Ernest van Ginkel en Barbara Duinker van de Stichting Afrika Projecten (SAP) die het eerste deel van de reis in Uganda zouden meemaken. SAP is partner van The Good Shepherd in TGSW Ltd, ons water boorbedrijf en medebestuurslid in LTP Uganda, onze lokale NGO.

 

Kampala, 
8 januari en de ochtend van 9 januari.
In de ochtend worden we eerst geïnformeerd en bijgepraat over de gang van zaken in LTP door Clarissa Mulders en over ons boorbedrijf door Ron Sloots. We bespreken de resultaten van 2012 en kunnen tevreden constateren dat de doelstellingen zijn bereikt. Er zijn weer een 120 tal waterpunten,  vooral boorputten en een klein aantal ‘ bronbeschermingen’ gerealiseerd. Totaal zijn er in 2012 dan weer ca 36000 mensen in de verst weggelegen dorpen van schoon en veilig drinkwater voorzien. In het grote gebied rondom de stad Lira hebben wij een grote bijdrage geleverd om in de laatste 10 jaar de toegang van de bevolking tot goed drinkwater  van ca 40 % naar meer dan 90% op te krikken. Het heeft een enorm effect op het ‘welzijn’  van de mensen. Veel minder ziektes en vooral minder kindersterfte en de mensen zijn er duidelijk ook blij mee en dankbaar voor. Vuil water  moeten drinken ervaart iedereen als mensonwaardig en mensonterend. TGSW Ltd werkt gedeeltelijk ook voor andere NGO’s, overheden en bedrijven. Het verheugende is, dat TGSW Ltd zodoende weer winst heeft weten te maken, welke winst direct wordt vertaald in het doneren van extra putten aan de allerarmsten. Door voor derden te werken blijft de prikkel  bestaan om topkwaliteit te leveren tegen een goede prijs en houdt het de organisatie scherp en gemotiveerd.

Vanaf 11.00u heb ik gesprekken met een drietal , door de Board van LTP geselecteerde kandidaten om binnen LTP de functie van Country manager te bekleden. Deze functie werd ad interim en parttime  ingevuld door Clarissa. Zij heeft het uitstekend gedaan, maar heeft niet de mogelijkheid er full time aan te werken. We zijn nu blij een goed opgeleide Ugandese professional per 1 maart op deze functie te kunnen aanstellen. De keuze is gevallen op Stephen Okiro.Hij zal alle projecten voor onze Stichtingen voorbereiden, (doen) uitvoeren en coördineren. Een groot gedeelte van zijn dagtaak zal hij ook besteden aan het voorbereiden van passende plannen voor andere buitenlandse Stichtingen/NGO’s die ook van ons netwerk en ervaring gebruik wensen te maken. Dit is dus nieuw. De afhankelijk van LTP van Nederlandse donoren zal zodoende kunnen afnemen.

Jacques Roosen in gesprek met Peter Ayo, LTP program manager voor<br />het Kantoor in Kampala Jacques Roosen in gesprek met Peter Ayo, LTP program manager voor
het Kantoor in Kampala
(klik om te vergroten)
Na de lunch zijn we verder gegaan met het bespreken van de resultaten, uitdagingen en plannen van LTP en TGSW Ltd. Een van de belangrijke bespreekpunten is het vertrek van SAP per ultimo 2013 uit Uganda. SAP een Stichting van de ING groep, heeft besloten om te gaan samenwerken met een heel grote over vrijwel de hele wereld werkende NGO. De aandelen die SAP heeft in TGSW Ltd zullen door dit bedrijf worden ingekocht en het te ontvangen geld zal SAP in 2013 weer in waterprojecten investeren. Ook geeft in de loop van 2013 SAP haar positie van ‘ Vice chairman”  in de LTP board op. The Good Shepherd, blijft vooralsnog als enige ‘blanke’ in The Board.  Verder worden nog de stukken besproken voor de voorbereiding van de officiële jaarvergadering (Boardmeeting)  van LTP de ochtend erna. In deze Boardmeeting zijn ook diverse Ugandezen vertegenwoordigd.

 

Na deze ochtend vergadering, vetrekken we rond 14.00u richting Lira, een tocht van ca 5 uur.

 

Lira, 10 en 11 januari

In gesprek met een deel van de staf in Lira In gesprek met een deel van de staf in Lira (klik om te vergroten)
De ochtend erna om 09.00u vindt de bespreking plaats met een groot deel van de lokale TGSW Ltd staf en de LTP staf. De medewerkers stellen het bijzonder op prijs open te spreken over alle ervaringen, uitdagingen en successen. Een belangrijk onderwerp is telkens de technische uitrusting, m.n de boorinstallaties en voertuigen die in het vaak bijna ondoordringbare buitengebied, waar vaak alleen maar looppaden zijn, het zwaar te verduren hebben. We zijn er wel van overtuigd een vervangende boorinstallatie in de loop van 2013 te moeten aanschaffen. 

Nieuwe slaapzaal in aanbouw Nieuwe slaapzaal in aanbouw (klik om te vergroten)
Doorgaands was er grote tevredenheid en werden we uitvoerig bedankt voor de ontwikkelings bijdrage in dit gebied en voor het hebben van een vast inkomen voor de meer dan 30 medewerkers waarmee zij zichzelf en hun gezinnen kunnen onderhouden. We beseffen vaak niet hoe weinig mensen er een vast inkomen hebben, maar afhankelijk zijn van wat schamele en onzekere opbrengsten van hun landje of wat verkopen op de lokale markten.

Die middag reizen we ondermeer naar Ngai om er een nieuwe slaapzaal  in aanbouw van een sterk verwaarloosde ‘boardingschool’ te bezichtigen en enkele waterpunten te bezoeken. De vreugde en dankbaarheid die we daarbij telkens mochten zien, was hartverwarmend.

 

Ook de 11e januari zijn we een aantal projecten in ‘het veld’  gaan bekijken en verrasten tevens een van onze ‘ boor teams’ die de dag ervoor niet bij de stafbespreking konden zijn. Ze zijn dan heel trots om ons hun professionele werkwijze te demonstreren.

Nijlpaarden tijdens onze boottrip Nijlpaarden tijdens onze boottrip (klik om te vergroten)
In het 2e deel van de middag reizen Ernest, Barbara en ik naar het Murchison Falls park, waar we nog net voor het vallen van de duisternis op eigen gelegenheid een korte tour door het park konden maken. De ochtend erna heel vroeg uit de veren om een boottocht over de Nijl te maken en om 11.30u rijden we via Massindi weer richting Kampala. Onderweg wel een ‘ kokende motor’ gehad en een halve dag ellende, maar toch bereiken we, als de duisternis al gevallen in Kampala. Ernest en Barbara gaan door richting Entebbe om de dag erna terug te vliegen naar Amsterdam.

 

Kampala 13 januari
Deze zondagochtend had ik, na de Engelstalige ochtend H.Mis in de Kathedraal om 10.30u de Ambition Lending Ltd jaarvergadering.  Fr joseph Musana van Caritas Fort Portal was nl een hele week in Kampala voor een congres en had daarom het management team van ons Bankje uit Bundibugyo voor deze meeting naar Kampala laten komen. Er is zeer veel vraag naar de kredieten van onze Bank. Het is namelijk veel meer dan microkrediet die vaak maar maximaal 100 Euro bedragen en binnen gemiddeld 3 maanden moeten worden terugbetaald. Ambition geeft leningen uit voor veel hogere bedragen, tot ca 3000 Euro en een terugbetaaltijd tot max 3 jaar. Deze terugbetaalperiode wordt bepaald op basis van het “ businessplan”, dus als het in twee jaar kan, dan in twee jaar. Boeren hoeven bijvoorbeeld pas terug te betalen na de oogsttijd, want dan kunnen ze pas weer over cashgeld beschikken. De Bank heeft een chronisch tekort aan geld want momenteel wachten 206 bedrijfjes, van wie de plannen al zijn goedgekeurd op geld. Verrassend genoeg is de betalingsmoraal goed tot heel goed te noemen. Een heel klein deel hebben we maar afgeschreven als oninbaar. Bijvoorbeeld tgv een sterfgeval van de ondernemer of ernstige ziekte. Het is mooi dat de bank ook het afgelopen jaar weer ca 10000 euro winst heeft kunnen maken. Op de vele verzoeken voor consumptieve kredieten willen we niet ingaan, alleen maar bedrijfsactiviteiten willen we financieren en alleen die, die economisch verantwoord lijken. Rond half drie rijden we richting Fort Portal waar we, met een stop om wat te eten tegen zeven uur ’s avonds aankomen.

 

Bundibugyo 14 en 15 januari

In Bundibugyo met de staf van de bank In Bundibugyo met de staf van de bank (klik om te vergroten)
Maandagochtend rijden we over de vrijwel gereed zijnde nieuwe weg, die door een Chinese firma wordt aangelegd door de bergen naar Bundibugyo. Dit kon nu binnen de twee uur, terwijl we daar in het verleden vaak meer dan vier uur voor nodig hadden.  We rijden meteen naar de bank waar we gesprekken voeren met de vier bankmensen en met Tom onze landbouwdeskundige die de boeren begeleid, die leningen hebben afgesloten voor wat wij het “ commercial Food Program” noemen.
In een van de huizen van de boeren van het Commercial Food program In een van de huizen van de boeren van het Commercial Food program (klik om te vergroten)


In dit programma waarvoor we eerst een pilot hebben gehouden worden kleine boeren die nog ca 1 hectare onbebouwde en vaak door struiken en planten overwoekerd stuk grond hebben, geholpen dit stuk grond te bebouwen. Ze worden dan intensief begeleid en geholpen om dit commercieel verantwoord te doen. Deze boeren, zoals de meest boeren in deze streek bebouwen meestal maar een klein stukje grond om zelf te kunnen eten.

Een groep boeren die deel nemen aan het Commercial Food program Een groep boeren die deel nemen aan het Commercial Food program (klik om te vergroten)
Aangezien er de laatste jaren voedseltekorten waren hebben we dit programma opgezet. Deze boeren lenen geld en krijgen intensieve begeleiding. Na de oogst betalen ze terug nadat ze de producten op de lokale markt hebben verkocht. In het begin waren ze zeer terughoudend en hadden we de grootse moeite boeren te vinden. Inmiddels hebben we een programma draaien voor 200 boeren een bijna even groot aantal heeft zich aangemeld. Na het succes van de pilot, kwamen de anderen pas over de brug. De boeren varen er wel bij, zijn erg trots op hun prestaties en er is meer voedsel beschikbaar. Dit project zal nog een tijd doorlopen en worden uitgebouwd. Ik heb diverse boerencoöperaties die namiddag bezocht. 

 

Blik in een van de ziekenhuis zaaltjes Blik in een van de ziekenhuis zaaltjes (klik om te vergroten)
Na bij Fr Fabius, nabij de Pater Pio kerk te hebben overnacht, zijn we de ochtend erna naar het Busaru health Center gegaan. Dit ziekenhuisje hebben we de afgelopen jaren stap voor stap helpen opbouwen en het vorig jaar er zelfs met hulp van velen een operatiezaal kunnen bouwen en inrichten. We hebben ook een samenwerking met het Anna Ziekenhuis in Geldrop kunnen bemiddelen. In dit voorjaar zullen weer enkele artsen van het Anna ziekenhuis komen om  op te leiden en te opereren. In het ziekenhuis ontbreekt nog veel. Er is dringend behoefte aan een röntgen apparaat waarvan er in het hele district geen beschikbaar is. En nog een lange lijst die ik u wil besparen. We zijn er blij met de enthousiaste jonge doctor Christofoor.

Na de lunch met enkele relaties weer proberen voor het donker in Fort Portal te zijn en de dag erna naar Kampala. Die middag nog enkele besprekingen met de accountant en Ron en Clarissa en dan ’s avonds naar het vliegveld om tegen middernacht terug te vliegen naar Amsterdam.

Het enthousiasme en de dankbaarheid van de mensen heeft me goed gedaan. Vooral ook omdat onze projecten van bijna 10 jaar geleden, zoals het cacao project voor meer dan 60 coöperaties de mensen zoveel verder heeft gebracht. Ook hebben we onderweg nog “ bronbeschermingen ‘ bezocht die wij in 2003 hadden gemaakt en nog goed functioneren en worden gebruikt.

 

Jacques Roosen

 

Bezoek Projecten Uganda 3-16 September 2012

Doel bezoek

Ik, Ko Rozema, was al twee keer niet meegereisd naar onze projecten en medewerkers in Uganda en nu de ontwikkeling van mijn ziekte zodanig is, dat de boel stabiel blijft, kon ik weer eens gaan. Voor het eerst na bijna een jaar! Ik verheugde mij er enorm op. Mijn vrouw Paula en onze jongste zoon Stefan met zijn vrouw Karin wilden ook mee. Ze wilden wel eens zien wat hun echtgenoot/vader/schoonvader in Uganda allemaal tot stand had gebracht. Dus het bezoek kreeg daardoor het karakter van een rondreis, maar in Bundibugyo, bij de leenbank, moest ook gewerkt worden. Er moest meer uitleg komen over de klantenkaart en er moesten oplossingen gezocht worden voor het nijpende geld tekort bij deze leenbank! Ook baarden de ontwikkelingen bij de Busaru Health kliniek ons zorgen en daar moesten de boeken maar eens doorgenomen worden.

 

Eerste deel reis, Kampala en Lira 3-8 september 2012

Op maandag 3 september begon de reis met de vlucht naar Entebbe waar we rond 22.00 plaatselijke tijd aankwamen. Daar was het fijne hotel The Boma in Entebbe geboekt, dus geen gereis nog laat door Kampala…. Heerlijk kennis maken met Uganda in het leuke hotel, dat een kwartiertje rijden van het vliegveld ligt. Je kunt er ook nog met euro’s betalen!

De 4de september om 09.00 uur werden we opgehaald door een taxi, die via onze vaste taxi chauffeur Boniface, was geregeld en zo bereikten we het hotel Bouganviller vlak bij het huis en het kantoor van Ron en Clarissa. Met Clarissa regelden we dat de gelden die Ko op de Crane bank had staan en waar hij alleen aan kon komen, bij de NGO LTP terecht kwamen. De gelden kwamen bij de Crane bank omdat een lening die Ko persoonlijk aan Ambition Lending had gegeven daar werd terugbetaald. De Crane bank geeft n.l een zeer hoge rente op spaargeld (14% en meer). Het overboeken van het geld lukte prima temeer daar mensen van de Crane bank naar ons toekwamen en de zaak regelden. Geweldig wat een service!

Die avond waren we te gast bij Ron en Clarissa en werd de barbecue opgestookt. Het was lekker en erg gezellig!

De volgende dag kwam Peter Ayo, de LTP man in Lira, ons al vroeg ophalen om naar Lira te reizen. De weg was prima en de reis verliep voorspoedig. We vergaapten ons weer aan de Karuma falls en de bavianen die daar altijd om eten bedelen. 30 km voor Lira werd een recente geboorde put bezocht en hadden Stefan en Karin hun eerste cultuur shock. Rond de bron stonden zeer arme in vodden gehulde mensen voor ons te klappen en te dansen uit dankbaarheid voor de geschonken put. Ze wildendirect al hun kleding uitdelen….

 

Blije mensen bij een waterput Blije mensen bij een waterput (klik om te vergroten)

Die avond sliepen we in het Lira hotel, wat mij niet meeviel. Slechte kamers en geen warm water, maar je bent niet voor niets in Afrika!

De volgende dag zouden we het irrigatie proefproject dat we samen met de Nederlandse stichting ZOA uitvoeren, bezoeken. Dat ligt in Pader, vlak bij de Soedanese grens. Een hele reis dus en het regende en had al een paar dagen geregend…. Als eerste bezochten we het gebouw waar LTP en ons boorbedrijf TGS Water Ltd zijn gehuisvest. Vincent, de voorman van TGS W legde de nieuwelingen uit hoe je boort en hoe je dat met een compressor doet. Verder spraken we met allen die binnen waren.

Uitleg op kantoor TGS W te Lira Uitleg op kantoor TGS W te Lira (klik om te vergroten)

We zouden die dag nog naar de ploeg met de PAT 301 boormachine gaan die een boring zou doen. Daarna snel op pad naar Pader naar het irrigatie proefproject. Het regende en de wegen waren erg slecht. Peter chauffeurde ons over de spekgladde maram wegen, maar na zo’n uur rijden stond er een vrachtwagen dwars over de weg. Je kon er niet langs. Dan maar over het land naast de weg en na de vrachtauto terug de weg op. Dat ging goed mis. Bij het terugkomen op de weg, van een hoogte van 4 meter, gleden we weg en zaten muurvast. Pader leek erg ver weg. We hadden echter geluk, er kwam een blanke chauffeur in een Toyota Prado en die had een trekkabel met spanveer. Een vriendelijke streekbewoner schepte nog wat modder weg bij ons voorwiel en de Toyota trok ons er zonder problemen uit. We hadden slechts een kwartier verloren! We hoorden dat de boormachine ook was vast gelopen in de modder en de beoogde boorplek niet had bereikt. Het had dus geen zin daar ook nog heen te gaan. Wellicht op de terugweg. Na uren rijden met af en toe spannende passages kwamen wij aan bij het hoofdgebouw van ZOA In Pader.

De wegen in het regenseizoen De wegen in het regenseizoen (klik om te vergroten)

Daar ontmoette we Justin die namens ZOA dit project leidt. Bij een private ondernemende boer en op een Field Farmer school van ZOA is een veldje van 0,25 acre aangelegd met drip irrigatie uit een vat op poten. Met een treadle pomp wordt deze tank van 2500 liter volgepompt en kan het irrigeren beginnen. Naast het veldje met irrigatie is een referentie veldje aangelegd van de zelfde grootte en de zelfde beplanting, maar zonder drip irrigatie. Zo kan worden nagegaan of drip irrigatie voor een boer werkt. Het eerste experiment in de natte tijd gaf betere resultaten bij het referentie veld, omdat op het lager gelegen bevloeide veld de grondwater spiegel erg hoog was en er te veel water was toegediend. Nu maar zien hoe het in de droge periode zal zijn….. We hopen uit dit proefproject vele vragen beantwoord te krijgen, zoals “kunnen er 3 oogsten per jaar met irrigatie worden verkregen?”; “wat is de meer opbrengst op een bevloeid veld en kun je daar de investering mee terug verdienen?”; “hoeveel acre kan één boer met een treadle pomp aan”?; etc. Justin gaat dit t.z.t. beantwoorden en wij zijn erg benieuwd. Justin was vereerd met ons bezoek en we denken dat dit project de nodige aandacht krijgt.

Het veld met drip irrigatie Het veld met drip irrigatie (klik om te vergroten)

Het was inmiddels al laat en daarom bezochten we alleen de koolaanplant van de private boer en lieten een bezoek aan de veldjes bij de Field Farmer school aan ons voorbij gaan. We spoedden ons terug over de slechte wegen en bereikten Gulu en het asfalt bij het invallen van de schemering. In het donker terug naar Lira over weliswaar asfalt maar met erg veel kuilen. Ko reed en zweette ervan!

De volgende dag, 7 september was gepland voor een bezoek aan de gestichte meisjes school in Apac. Vincent, de baas van TGS W in Lira en Julliet onze mobiliser gingen in een tweede auto ook mee.

Ko met treadle pomp Ko met treadle pomp (klik om te vergroten)
Op de weer erg slechte wegen waren we Vincent op eens kwijt. Peter vermoedde autopech en we gingen terug om te helpen. Er was eerst geen mobiletelefoonverkeer mogelijk, wat later wel en we vernamen dat een voorwiel van hun Hilux er afgebroken was. Hij had het echter al weer gerepareerd omdat gebleken was dat de bouten voor de wielbevestiging er afgebroken waren. Met bouten van de andere wielen verhielp hij dit. De bouten waren, waarschijnlijk niet vast genoeg aangedraaid geweest! We bereikten de meisjesschool tegen 14.00 uur en er werd eerst gegeten. Van onze Hilux werden door Vincent nog een paar bouten geleend, om de terugtocht zekerder te maken.

Bij de school had men een tent geplaatst en daar zaten de leerlingen onder. Er stond een muziek installatie en men had een volledige openingsceremonie voorbereid. Dus er was dans, er werden stukjes op gevoerd. De blanke dames werden in de traditionele Ugandese kledij (Goumez) gehuld en wij blanke mannen kregen een kleurig shirt aan. Er waren weer vele speeches en iedereen dankte ons. Gelukkig mocht Ko ook nog iets zeggen en die benadrukte dat de school voor 95% door de stichting Tsedaka was gedoneerd. Dat dat ook duidelijk op de herdenkingssteen stond en dat TGS slechts een kleine bijdrage had gedaan en daarnaast de zaak had georganiseerd met LTP.

De meisjesschool in Apac De meisjesschool in Apac (klik om te vergroten)
De Venco groep uit Eersel had de VIP toiletten gedoneerd. Ere wie ere toekomt!

De opvoeringen gingen maar door, de lucht betrok ook weer en we moesten nog terug naar Lira. Tijdens een opvoering zijn we maar weggeslopen en in het donker bereikte we gelukkig weer veilig

Lira.

In het Lira hotel was het die avond disco en wij kregen een upgrade naar betere en verder weg gelegen kamers. Dat bleken prima, grote kamers te zijn met warm water! Ze zijn 20.000 Ush duurder dan de standaard kamers. Die moeten we dus voortaan hebben!

de geplaatste gedenksteen de geplaatste gedenksteen (klik om te vergroten)
De volgende dag zouden we, zonder Peter, met de rode Hilux van LTP naar Kampala rijden. We hadden wel gevraagd de auto nog even schoon te maken, de radiator die water gebruikte te solderen en een band te verwisselen omdat daar lucht uit ontsnapte. Deze opknapbeurt duurde erg lang en pas rond 11.00 uur kwam Peter de auto brengen. De radiator was gemaakt, de auto schoongemaakt, maar de band niet vervangen. You cannot win them all! Daarna nog afscheid nemen van de mensen in het kantoorgebouw die allemaal cadeaus voor ons hadden gekocht. Lief dat wel!

Met Ko en Stefan op de bok van de Toyota Hilux reden de afstand naar Kampala zonder problemen en rond 17.00 uur kwamen we bij het hotel Bouganviller aan. Geweldig wat een luxe daar!

 

Tweede deel reis naar Fort Portal en Bundibugyo 9 -16 september 2012

Voor het vertrek naar Fort Portal waar de volgende dag een gesprek met zuster Euphresia was gepland nog even langs bij het kantoor van Ron en Clarissa. Ko sprak daar met John Kasimbasi over de resultaten van Ambition Lending die hij net had opgemaakt. Ambition Lending hanteert een gebroken boekjaar van juli tot juli. De resultaten waren redelijk tot goed en er is winst gemaakt dat aan het eigenvermogen wordt toegevoegd. Daarna werd er hartelijk afscheid genomen en Ko en Stefan worstelden zich door de chaos, die verkeer heet, in Kampala. De reis vorderde gestaag en we waren ‘s middags om 16.00 uur al in het Tooro resort. Een geweldige plek toch! Ko kreeg van de manager een nieuwe kamer die ze net klaar hadden. Deze was groot en vooral de douche gelegenheid was imposant. Een hele verbetering. Helaas ontving Ko een e-mail van zuster Euphresia dat de afspraak de volgende dag niet door kon gaan wegens privé omstandigheden. Ko moest wel even zuchten….

De volgende dag kwam Patrick, de bank manager, met een chauffeur omdat Ko en Stefan niet over de modderige bergweggetjes tussen Fort Portal en Bundibugyo wilden rijden. De weg wordt wel verbeterd door de Chinezen, maar is nog lang niet klaar. Gedeeltes zijn goed en daar mag je al op maar deels is het nog de oude weg en die is, zeker in de regenperiode, erg slecht.

De rit naar Bundibugyo nam toch nog 3 uur in beslag en het regende weer! We hadden ons voorgenomen bij de priester Fabius in Nyahuka te verblijven, maar die plek bleek onbereikbaar. Er stonden vrachtwagens met cacao bonen vast tussen Bundibugyo en Nyahuka. We besloten daarom in Bundibugyo te blijven en sliepen die nacht bij Deon’s Cave (Julliet en Harriet).

De 11de september had Patrick een korte bezoeken aan de projecten, die in Bundibugyo lopen, gepland. We begonnen bij de leenbank waar het hele personeel aanwezig was. Ook de bewaker die met pijl en boog over het bankgebouwtje waakt. De pijlen zijn giftig en bij een voltreffer kan het gif je doden als je geen tegengif krijgt! Op de markt van Bundibugyo ontmoetten we veel zakenlui die een lening hadden lopen. ‘s Avonds rond 17.00 uur dronken we nog een biertje in de Forever Pub van Happy Rose . Zij leent al vanaf het prille begin bij ons!

Biertje bij Happy Rose Biertje bij Happy Rose (klik om te vergroten)

Ook werd een bezoek gebracht aan de deelnemers aan het commerciële voedsel project. Het eerste bezoek was aan een groep van 10 boeren die in de afgelopen 3 jaar aan het proefproject hadden deelgenomen. Hun ervaringen waren positief maar toch werd er weer om giften gevraagd voor opslag, een molen om graan en maïs te malen etc. Ko kon niet nalaten te zeggen dat ze trotse mensen moesten zijn en als ze deze zaken nodig hadden naar de leenbank moesten gaan om als coöperatie een lening voor die zaken te sluiten en daarna aan te schaffen…

De tweede groep was een nieuwe groep waar we net mee van start waren gegaan. Er zijn nu 10 van dit soort groepen, die elk uit ongeveer 10 personen bestaan. Deze groep was zeer gemotiveerd en leken het leenprincipe te begrijpen. Tom de nieuwe projectleider heeft ze dus goed geïnstrueerd.

We bezochten ook nog de Busaru Health kliniek, waar dr. Chris ons rondleidde. Alles zag er schoon en goed onderhouden uit, alleen waren er erg weinig patiënten. Dat zou aan het seizoen liggen….

Er werd ook nog een bezoek gebracht aan father Fabius waar we oorspronkelijk zouden verblijven maar door de slechte weg vanaf hadden gezien. Hij was zeer uitbundig, als altijd en liet zijn school zien. Wat een vooruitgang is daar toch altijd weer te constateren!

De markt in Bundibugyo De markt in Bundibugyo (klik om te vergroten)

De volgende dag regende het weer en Stefan en Karin zouden opgehaald worden door Sylvester de chauffeur van Caritas om naar het Boma hotel in Entebbe te gaan. Syslvester zou er om 09.00 uur zijn maar telefoneerde dat hij vast zat op de weg naar Bundibugyo. Er zat een vrachtwagen vast. Stefan en Karin werden toen met de rode Hilux die wij daar hadden naar het punt van obstructie gebracht en konden zo Sylvester bereiken. Later bleek de obstructie toen al te zijn opgelost en kwamen ze Sylvester gewoon tegen. Na een dag reizen bereikten ze Entebbe en bleven de hele volgende dag in de Boma, omdat het vliegtuig pas laat de volgende dag vertrok. Een prettig en relaxed einde van een enerverende reis!

Medicijn voorraad in Busaru Health Medicijn voorraad in Busaru Health (klik om te vergroten)
Ko en Paula bleven nog een aantal dagen in Bundibugyo om echt te werken. Ko gaf uitleg over de klantenkaart aan Patrick en Anne en ze begrepen het beter. Ook werden een paar wensen van Patrick en Anne in de klantenkaart ingebouwd. O.a. de datum van afloop van de lening werd toegevoegd. Ook werd een vaste werkwijze in de bank ingevoerd. Daarbij zouden de klantenkaarten van de voorafgaande maand de 20ste van de volgende maand bijgewerkt moeten zijn. Patrick zou de controle die Ko tot nog toe deed, gaan overnemen en zou streven een profit en loss staatje per maand op te maken. Dat laatste zal nog wel wat tijd kosten…

Ko bezocht ook nog Busaru Health waar The Good Shepherd Foundation al 7 maanden het financiële gat opvult. Hij sprak met zuster Divina en constateerde uit de cijfers dat men maandelijks gemiddeld 4M Ush tekort komt. Dat gat is door ons gevuld met 3M en sister Divina heeft een lening bij Ambition lopen waar nog eens 1M per maand van gebruikt is. Er is dus structureel geld tekort en dat kan alleen maar worden opgelost door meer betalende patiënten te werven of de kosten omlaag te brengen…..

Ook sprak Ko over het intensiveren van de contacten met het Anna ziekenhuis en waar dr. Chris nu de rol van contactpersoon in zal gaan verzorgen.

Ook het commercial voedsel project vereiste aandacht. Tom, de nieuwe projectleider, was voortvarend van start gegaan en de boeren wilden gaan planten nu het regenseizoen nog gaande was. Echter de leenbank moest de lening die ze van een Nederlandse stichting hadden gehad in oktober terug betalen. Daar was € 50.000 voor nodig. Daarnaast moest het restant van de lening die Ko ooit had gegeven in september worden terug betaald. We spraken af de terugbetalingen maar even uit te stellen. TGS zou de lening aan de stichting in Nederland wel direct in Nederland terugbetalen en de terugbetaling van de lening van Ko werd ook uitgesteld tot volgend jaar. Zo kon Tom met zijn 10 groepen toch van start gaan….. ( Er is ruim 150M Ush nodig voor leningen in dit project en dat moet de bank nu aankunnen.)

De 14de september gingen Ko en Paula ’s middags naar Fort Portal en sliepen weer heerlijk in het mooie Tooro resort. De volgende dag reden zij samen naar Entebbe en vlogen de volgende dag terug naar Nederland. Al met al een vruchtbare reis!